Heilsa

Ný aðferð greinir hræðilegan sjúkdóm á fljótvirkan hátt 

Vísindamenn hafa þróað próf sem getur afhjúpað alvarlegan heilasjúkdóm á aðeins þremur mínútum.

BIRT: 04/10/2022

Þegar Les Milne greindist með Parkinson, uppgötvaði eiginkona hans, Joy, að hún gat fundið lyktina af sjúkdómnum á húð hans.

 

Nú hefur öflugt lyktarskyn hennar gert það að verkum að vísindamenn frá háskólanum í Manchester hafa þróað próf sem getur þefað uppi sjúkdóminn á húð sjúklinga á aðeins þremur mínútum. Þetta kemur fram í nýrri skýrslu.

 

Vonir standa til að nýja prófið geti greint Parkinsonsjúklinga fyrr á sjúkdómsferlinum þannig að meðferð geti hafist sem fyrst.

 

Myglulykt fyrstu merki sjúkdómsins

Eiginkonan segir Les alltaf hafa haft „þungan, karlmannlegan“ ilm. En um 35 ára aldurinn fór líkamslyktin að breytast.

 

„Lyktin varð frekar óþægileg, sérstaklega í kring um axlir og háls, já, lyktin hans breyttist vafalítið,“ sagði Joy Milne í viðtali við BBC.

 

Tólf árum síðar greindist Les Milne loksins með hinn hræðilega sjúkdóm sem eyðileggur heilann með tímanum.

 

Það var þá sem Joy fann aftur þessa sérstöku rotnunarlykt af öðrum Parkinsonsjúklingum.

 

Stuttu fyrir andlát sitt árið 2015 lofaði Joy eiginmanninum að hún léti rannsaka þetta sérstaka lyktarskyn sitt. Það gæti gagnast í baráttunni gegn Parkinsonsjúkdómnum að hans mati.

 

Sérstök efnasamsetning í húðfitu

Hópur lífefnafræðinga frá háskólanum í Manchester trúði sögu Joy nógu mikið til að kanna hvort einhver sérstök lykt gæti verið tengd sjúkdómnum.

 

Með því að bera saman sameindir í fitu á húðinni komust þeir að því að Parkinsonsjúklingar hafa sérstaka efnasamsetningu sem gefur þennan einstaka ilm sem næmt lyktarskyn Joy’s getur fundið.

 

Rannsakendur báru saman fitusamsetningu 79 Parkinsonsjúklinga og 71 heilbrigðra og fundu um 4.000 einstök efnasambönd og 500 þeirra tengdust sjúklingunum.

LESTU EINNIG

Nú hefur uppgötvunin verið notuð í próf sem að sögn vísindamannanna getur greint Parkinson út frá litlu húðsýni á aðeins þremur mínútum.

 

En það þarf að gera fleiri og ítarlegri rannsóknir áður en hægt er að samþykkja prófið. Vísindamennirnir vonast til að hægt sé að prófa hana á mönnum eftir u.þ.b. tvö ár.

 

Engin örugg greining til

Ef þetta nýja próf verður samþykkt gæti það skipt miklu fyrir þær tæplega níu milljónir manna sem samkvæmt Alþjóðaheilbrigðismálastofnuninni WHO, búa við þennan heilahrörnunarsjúkdóm um allan heim.

 

Sem stendur er erfitt að greina sjúkdóminn fyrr en hann fer að ágerast.

 

Eins er ekki enn vitað hvað orsakar sjúkdóminn en tölfræðin sýnir gríðarlega aukningu og er Parkinson sá taugasjúkdómur sem eykst hvað hraðast. Árið 2019 létust tvöfalt fleiri úr Parkinson en árið 2000.

LESTU EINNIG

Þó svo engin lækning sé til staðar þessa stundina, getur snemmbúin greining tryggt sjúklingum skjótari og betri aðstoð við að lifa góðu lífi. Taugaskemmdirnar í heilanum geta aukið á þunglyndi og að sögn Joy Milne hefði verið auðveldara að takast á við sjúkdóminn ef Les hefði verið greindur fyrr.

 

“Við hefðum eytt meiri tíma með fjölskyldunni. Við hefðum ferðast meira,” segir hún.

LESTU EINNIG

HÖFUNDUR: SØREN STEENSIG

Shutterstock

Lifandi Saga

Áður en til fangelsisrefsingar kom hljóðaði dómurinn upp á: Kvalir og niðurlægingu

Lifandi Saga

Hver lagði eld að Róm?

Lifandi Saga

Hver lagði eld að Róm?

Maðurinn

Af hverju var Elísabet drottning grafin í blýkistu?

Maðurinn

Af hverju var Elísabet drottning grafin í blýkistu?

Maðurinn

Vísindamenn leggja fram ný gögn: Hversu skaðlegt sjónvarpsgláp getur verið fyrir börn

Maðurinn

Valda börn hraðari öldrun foreldranna?

Maðurinn

Af hverju eru karlar líkamlega sterkari en konur?

NÝJASTA NÝTT

Læknisfræði

Búðu þig undir næsta faraldur: Sveppirnir koma – Ekki tilbúið

Maðurinn

7 áhrifaríkar aðferðir: Þannig sofnar þú fyrr

Jörðin

Vísindamenn ýta á hnappinn: Róttækar hugmyndir um að slökkva á sólinni

Maðurinn

Hvers vegna eru vöðvarnir aumir tveimur dögum eftir æfingu?

Maðurinn

Líffærin hafa mjög náið samstarf

Náttúran

Hvaða dýr er hættulegast allra?

Lifandi Saga

Miðaldir voru ekki myrkar

Lifandi Saga

Humar var hundafæða

Heilsa

Vísindamenn finna óvænt samband milli tannholdsbólgu og tiltekins sjúkdóms

Náttúran

Hvernig er móteitur gert?

Læknisfræði

Búðu þig undir næsta faraldur: Sveppirnir koma – Ekki tilbúið

Maðurinn

7 áhrifaríkar aðferðir: Þannig sofnar þú fyrr

Jörðin

Vísindamenn ýta á hnappinn: Róttækar hugmyndir um að slökkva á sólinni

Maðurinn

Hvers vegna eru vöðvarnir aumir tveimur dögum eftir æfingu?

Maðurinn

Líffærin hafa mjög náið samstarf

Náttúran

Hvaða dýr er hættulegast allra?

Lifandi Saga

Miðaldir voru ekki myrkar

Lifandi Saga

Humar var hundafæða

Heilsa

Vísindamenn finna óvænt samband milli tannholdsbólgu og tiltekins sjúkdóms

Náttúran

Hvernig er móteitur gert?

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Maðurinn

Rautt ljós getur leitt af sér betri sjón

Maðurinn

Rautt ljós getur leitt af sér betri sjón

Jörðin

Parísarsamkomulagið dautt: Það sýður upp úr hnettinum

Jörðin

Parísarsamkomulagið dautt: Það sýður upp úr hnettinum

Lifandi Saga

Hafnarborg í Texas lyftist upp um fimm metra 

Lifandi Saga

Grimmsævintýri: Bönnuð börnum

Heilsa

Blóðflokkur þinn kann að hafa áhrif á hvort þú færð heilablóðfall snemma á lífsleiðinni

Lifandi Saga

Víkingarnir voru kynþokkafullir kvennabósar

Vinsælast

1

Maðurinn

7 áhrifaríkar aðferðir: Þannig sofnar þú fyrr

2

Maðurinn

Af hverju var Elísabet drottning grafin í blýkistu?

3

Náttúran

Hvaða dýr er hættulegast allra?

4

Maðurinn

Hvers vegna eru vöðvarnir aumir tveimur dögum eftir æfingu?

5

Maðurinn

Vísindamenn leggja fram ný gögn: Hversu skaðlegt sjónvarpsgláp getur verið fyrir börn

6

Maðurinn

Rautt ljós getur leitt af sér betri sjón

1

Maðurinn

7 áhrifaríkar aðferðir: Þannig sofnar þú fyrr

2

Maðurinn

Af hverju var Elísabet drottning grafin í blýkistu?

3

Náttúran

Hvaða dýr er hættulegast allra?

4

Maðurinn

Hvers vegna eru vöðvarnir aumir tveimur dögum eftir æfingu?

5

Maðurinn

Vísindamenn leggja fram ný gögn: Hversu skaðlegt sjónvarpsgláp getur verið fyrir börn

6

Maðurinn

Líffærin hafa mjög náið samstarf

Maðurinn

Svona mikið vatn ættir þú að drekka á dag

Náttúran

Fólk fer oft ekki rétt að köttunum sínum

Maðurinn

Af hverju borðum við ekki gras?

Náttúran

Af hverju velta hundar sér í blautu rusli?

Alheimurinn

Stjarna sem blikkar gegnum ský

Náttúran

Breiðnefurinn er sannkallað furðudýr

Maðurinn

Hvers vegna er líkamshitinn nákvæmlega 37 gráður?

Náttúran

Greindustu hundarnir og þeir heimskustu

Lifandi Saga

Þýsku kjarneðlisfræðingarnir voru hikandi: Bomba Hitlers

Læknisfræði

Uppréttur eða liggjandi? Hvernig á að fá sem mest út úr pillunum þínum

Náttúran

Hvað er glertæring?

Maðurinn

Þarmabakteríurnar  lækka líkamshitann

Búðu þig undir næsta faraldur: Sveppirnir koma – Ekki tilbúið

Fjölónæmur sveppur breiðist nú út eins og eldur í sinu á sjúkrahúsum. Sveppurinn kemst í blóð, taugar og líffæri og nú varar Alþjóðaheilbrigðisstofnunin við því að sveppasýkingar séu alveg jafnmikil heilsufarsógn og stökkbreyttar veirur.

Læknisfræði

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is