Maðurinn

Tónlist dreifist eins og veirufaraldur

Stærðfræðingar hafa fylgst með útbreiðslu vinsælustu tónlistar í sjö ár og í ljós kom að tónlistin dreifist eftir alveg sama mynstri og veirufaraldur.

BIRT: 08/08/2022

Út frá einstökum og staðbundnum sýkingum getur á skömmum tíma breiðst út heimsfaraldur sem ógerlegt er að komast undan. Og nú er ekki verið að tala um veirusjúkdóm heldur tónlist.

 

Stærðfræðingurinn Dora Rosati hjá McMasterháskóla í Kanada hefur ásamt kollegum sínum komist að þeirri niðurstöðu að þau módel sem faraldursfræðingar nota til að spá fyrir um útbreiðslu sjúkdómsfaraldurs, megi líka sem best nota til að spá hvers oft tiltekinni tónlist verði hlaðið niður.

Eitt af smitandi lögunum í rannsókninni var „Bad Romance“ eftir Lady Gaga frá árinu 2009.

Fólk „smitar“ hvert annað með tónlist með því að tala um hana, skrifa um hana á félagsmiðlum eða hlusta saman – alveg nákvæmlega eins og fólk dreifir veirusjúkdómi með því að komast í snertingu hvert við annað.

 

Dreifingu veiru má sjá fyrir með svonefndu SIR-módeli sem reiknar út hve margir verði útsettir fyrir sjúkdómnum, hve margir sýkjast og hve margir ná bata.

 

Hver faraldur hefur sín eigin sérkenni. Á sama hátt hefur tiltekið lag sitt eigið dreifimynstur frá því að fyrsti hlustandinn hleður því niður þar til það nær sinni hámarksútbreiðslu.

LESTU EINNIG

Það er þó að sjálfsögðu ógerlegt að ákvarða hve margir hlusta á lagið á einhverjum tilteknum tímapunkti.

 

Til að sjá möguleg líkindi með spám SIR-módelsins og veruleikans einbeittu vísindamennirnir sér að þúsund vinsælustu lögunum sem hlaðið var niður á Bretlandi á tímabilinu 2007-2014.

 

Til að t.d. jólalög skekktu ekki niðurstöðuna voru 50 árstíðabundin lög útilokuð.

Jólalög eins og ,,Last Christmas” voru útilokuð til að skekkja ekki niðurstöðuna.

950 tónlistaratriðum var skipt eftir greinum og hópurinn skoðaði svo nákvæmlega niðurhalssögu hvers lags á þessum árum.

 

Í ljós kom að 828 lög dreifðust eftir nákvæmlega sama mynstri og sjúkdómsfaraldur.

 

Rannsókn Doru Rosati og félaga leiddi í ljós að rétt eins og veirusjúkdómar geta verið misjafnlega smitandi, er líka munur á því hve auðveldlega mismunandi greinar tónlistar dreifast.

 

Eins og við þekkjum úr Covid-faraldrinum gefur smitstuðullinn R0 til kynna hve marga sýktur einstaklingur smitar að meðaltali. Á sama hátt reiknaði Rosati út R-stuðulinn fyrir ýmsar mismunandi greinar tónlistar.

Raftónlist smitar mest

Smitstuðullinn, R0, gefur til kynna hversu smitandi veira er. Yfirfært á tónlist er raftónlist mest smitandi tónlistarstefnan.

Dance - smitstuðull 2,8

Þungarokk - smitstuðull 3,7

Reggí - smitstuðull 5,6

Kántrí - smitstuðull 5,8

Bollywood - smitstuðull 25

Indí - smitstuðull 25

Soul/R&B/funk - smitstuðull 31

Popp - smitstuðull 35

Rokk - smitstuðull 129

Rapp/hipohop - smitstuðull 311

Raftónlist - smitstuðull 3430

Hæsta stuðulinn hafði raftónlist eða 3430. Raftónlist er samkvæmt því um 200 sinnum meira smitandi en mislingar sem teljast einhver allra mest smitandi af öllum smitsjúkdómum.

 

Vísindamennirnir telja að þessi hái smitstuðull raftónlistar stafi af því að fólk sem á annað borð hlustar á raftónlist sé almennt þéttar tengt og hafi mjög brennandi áhuga.

 

Næst hyggjast vísindamennirnir rannsaka ofurdreifara á sviði tónlistar: Hvað veldur því að tiltekið lag getur breiðst svo hratt út og til svo stórs hluta af íbúunum.

LESTU EINNIG

HÖFUNDUR: EBBE RASCH

Shutterstock,

Heilsa

41 næringarríkustu fæðutegundir jarðar

Menning og saga

Leynirými í 4.400 ára gömlum egypskum pýramída

Menning og saga

Leynirými í 4.400 ára gömlum egypskum pýramída

Heilsa

Vísindamenn hafa fundið mikilvægan eiginleika sem er sameiginlegur öllum sem náð hafa 100 ára aldri.

Heilsa

Vísindamenn hafa fundið mikilvægan eiginleika sem er sameiginlegur öllum sem náð hafa 100 ára aldri.

Heilsa

Bakteríurnar þrífast vel í handklæðinu þínu

Lifandi Saga

Voru víkingarnir húðflúraðir?

Menning

Þess vegna verða konur þreyttar á (sumum) körlum

NÝJASTA NÝTT

Tækni

Vandamál sem gat orðið aðkallandi

Maðurinn

Efnaskiptin eru stöðug frá 20 til 60 ára aldurs

Maðurinn

Er siðblindingi á vinnustaðnum þínum?

Maðurinn

Úmamí – fimmta frumbragðtegundin

Maðurinn

Eru fingraför óhjákvæmilega ólík?

Maðurinn

Frestar þú leiðinlegum verkefnum? Samkvæmt vísindamönnum er það slæm hugmynd

Læknisfræði

Hversu gamalt er Viagra?

Maðurinn

Ný rannsókn: Áhrif framhjálds á konur koma á óvart

Maðurinn

Hve lengi hefur krabbamein hrjáð mannkynið?

Maðurinn

Við getum lifað án heilastofns

Tækni

Vandamál sem gat orðið aðkallandi

Maðurinn

Efnaskiptin eru stöðug frá 20 til 60 ára aldurs

Maðurinn

Er siðblindingi á vinnustaðnum þínum?

Maðurinn

Úmamí – fimmta frumbragðtegundin

Maðurinn

Eru fingraför óhjákvæmilega ólík?

Maðurinn

Frestar þú leiðinlegum verkefnum? Samkvæmt vísindamönnum er það slæm hugmynd

Læknisfræði

Hversu gamalt er Viagra?

Maðurinn

Ný rannsókn: Áhrif framhjálds á konur koma á óvart

Maðurinn

Hve lengi hefur krabbamein hrjáð mannkynið?

Maðurinn

Við getum lifað án heilastofns

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Heilsa

Hinn týndi hlekkur milli krabbameins og mataræðis ef til vill fundinn

Heilsa

Hinn týndi hlekkur milli krabbameins og mataræðis ef til vill fundinn

Heilsa

Vísindamenn: Miklir kostir þess að nota stigann frekar en lyftuna.

Heilsa

Vísindamenn: Miklir kostir þess að nota stigann frekar en lyftuna.

Spurningar og svör

Er ekki bara hægt að lyfta Títanic upp á yfirborðið?

Lifandi Saga

60 aðalsmenn drukknuðu í skít

Náttúran

Skógareldar geisa um gjörvallan hnöttinn

Alheimurinn

Hin dulda hlið tunglsins

Vinsælast

1

Maðurinn

Ný rannsókn: Áhrif framhjálds á konur koma á óvart

2

Heilsa

41 næringarríkustu fæðutegundir jarðar

3

Heilsa

Vísindamenn hafa fundið mikilvægan eiginleika sem er sameiginlegur öllum sem náð hafa 100 ára aldri.

4

Maðurinn

Er siðblindingi á vinnustaðnum þínum?

5

Maðurinn

Hve lengi hefur krabbamein hrjáð mannkynið?

6

Maðurinn

Úmamí – fimmta frumbragðtegundin

1

Maðurinn

Ný rannsókn: Áhrif framhjálds á konur koma á óvart

2

Heilsa

41 næringarríkustu fæðutegundir jarðar

3

Maðurinn

Er siðblindingi á vinnustaðnum þínum?

4

Maðurinn

Hve lengi hefur krabbamein hrjáð mannkynið?

5

Maðurinn

Úmamí – fimmta frumbragðtegundin

6

Maðurinn

Við getum lifað án heilastofns

Náttúran

Taumhald á gróðureldum: Skógareldar

Lifandi Saga

7 óviðeigandi brandarar frá fornöld

Alheimurinn

Slær öll met:  Brúnn dvergur er heitari en sólin

Lifandi Saga

Hve fjölmennir eru rússnesku minnihlutahóparnir í Austur-Evrópu?

Lifandi Saga

Kjarnorkubrjálæðingar kalda stríðstímans

Náttúran

Þrisvar til tunglsins og til baka aftur

Alheimurinn

Fullt tungl 2024 – Hvenær er tunglið fullt?

Jörðin

Hversu mikið menga leikföng?

Maðurinn

Af hverju þessi ást á áfengi?

Heilsa

Er hægt að sofa of mikið?

Lifandi Saga

Hver fann upp á „kalda stríðinu“?

Maðurinn

Síðbúnar kvöldmáltíðir gera þig þyngri og svangari

Vandamál sem gat orðið aðkallandi

Á miðöldum gerði fólk þarfir sínar á götum úti og kastaði innihaldi næturgagnsins út um glugga. Betri lausnir litu smám saman dagsins ljós og m.a. vatnssalerni, salernispappír og klósettsetur áttu eftir að breytu ýmsu.

Tækni

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is